Tích tụ ruộng đất – xin chớ vội mừng

Hôm nọ, xem VTV làm chương trình về vấn đề “tích tụ ruộng đất”. Tích tụ ruộng đất để tạo ra những cánh đồng rộng lớn đang được xem là giải pháp, là chìa khóa mà giới truyền thông và các cơ quan ban ngành tin rằng nó sẽ khơi thông những bế tắc của nông nghiệp.

Người ta kêu ca phàn nàn về việc doanh nghiệp (DN) cần sản xuất lớn thì…không có đất. Nông dân có đất thì…không muốn sản xuất. Nhưng tôi lại không nghĩ vậy. Chẳng hạn, cánh đồng tôi đứng (trong ảnh) và nhiều cánh đồng tương tự khác chưa có ai cấy trồng. Nếu ai đó cần, đàm phán với dân, rồi sẽ có đất phục vụ trồng trọt thôi.

Luật đất đai hiện hành đã tạo hành lang pháp lý thông thoáng để DN và bà con nông dân gặp nhau. Tích tụ ruộng đất nhưng chỉ thấy đề cập tới lợi ích của người thuê đất, chứ tiệt nhiên không thấy nói về lợi ích của người nông dân. Đó là mối quan hệ hợp tác làm ăn bất bình đẳng và nếu cứ cố “dồn ép” nó có thể gây ra những hệ lụy bất ổn sau này.

Đã có những DN thuê của dân hàng trăm hécta, trả tiền dưới dạng khoán theo sào, rất rẻ. Các chuyên gia coi đó là “mô hình thành công” nhưng tôi thì thấy e ngại cho mối quan hệ hợp tác này bởi mấy nhẽ.

– Nếu làm ruộng, bình quân 1 sào (khoảng 500 m2), mà được mùa, sau khi trừ chi phí thuê cày, bừa, cấy, gặt, giống, phân bón…nông dân chỉ thu được khoảng 1 triệu đ/sào. Mất mùa là vứt, thậm chí âm tiền. Nay cho DN thuê, người thuê trả tiền theo sào, lợi ích thu về cực kỳ rẻ mạt. Như vậy, trong cuộc hợp tác làm ăn này, DN thắng nông dân 1 – 0.

– Ruộng đất cho DN thuê rồi, họ mặc sức muốn làm gì thì làm, thậm chí làm biến dạng tất thảy. Sau này nhận lại ruộng liệu có còn giá trị sản xuất như ban đầu? DN lại ghi thêm 1 bàn, nâng tỷ số lên 2 – 0.

– Chẳng may vớ phải ông DN làm ăn vớ vẩn hoặc chẳng may…phá sản, bỏ của chạy lấy người (cái này dễ thấy vì tỷ lệ bại lên tới 95% kia mà) thì nông dân lấy đất lại ra sao? Bao giờ lấy lại được và lấy bằng cách nào? DN lúc này lại ghi thêm một bàn nữa, nâng tỷ số lên 3 – 0. Trong bối cảnh có những DN làm ăn lừa đảo, chộp giật được ghi nhận hàng ngày, liệu người nông dân có dễ dàng tin lời DN nói?

– Ruộng đất với người nông dân là tài sản phải đổ xương máu mới có được. Tuy hiện tại không mang lại nhiều giá trị kinh tế, nhưng nó là cái người ta dựa vào chẳng may yếu sức khỏe, chiến tranh hay nhiều thứ bất khả kháng khác. Họ phải có đất trồng lúa, ngô, khoai…để không bị chết đói như năm 1945. Vì vậy, sẽ có nhiều gia đình e ngại. Nếu cần thì họ khoán cho người cùng làng xã (có độ tin cậy cao hơn), mà không thì bỏ đó, lúc nào muốn thì làm, cho đỡ rủi ro, phiền toái.

Tích tụ ruộng đất đang được ngợi ca hết lời. Nhưng dưới góc nhìn của một nông dân từng lăn lộn với ruộng đồng, tôi cảm thấy có nhiều điều không ổn.

Nhà nước, truyền thông không nên đánh giá quá cao định hướng này. Về định hướng chung, Lê Nam có đề cập trong bài viết “Thương mại quyết định sản xuất – lối thoát cho nông nghiệp Việt“. Còn riêng vấn đề tích tụ ruộng, chúng ta đã có hành lang pháp lý có đầy đủ. Hãy để cho DN và người nông dân tự thỏa thuận với nhau. Nếu anh đáng tin, tôi đồng ý hợp tác, giao đất cho anh. Hết thời hạn hợp đồng, nếu tôi có nhu cầu lấy lại, anh phải bàn giao thửa đất có giá trị sản xuất như lúc ban đầu, hoặc chí ít cũng phải tương đương. Chứ không thể có chuyện, anh thuê đất rồi muốn làm gì thì làm, đào hố, đào ao, đổ đất, đổ đá…đến lúc trả lại đất thì tôi còn làm ăn gì với thửa ruộng cày xới hỗn độn như mặt giặc ấy?

Sau khi tôi đăng bài viết này lên trang FB cá nhân đúng 1 ngày thì Chương trình thời sự buổi sáng VTV1 đăng tải câu chuyện ở huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Phương thức và thủ đoạn của người thuê đất gần giống với cảnh báo trên. Thậm chí còn khốc liệt hơn ở chỗ: Họ đã cấu kết với chính quyền xã, huyện để làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới và được gia hạn thuê thêm 20 năm mà nông dân (chủ đất) không hề biết gì. Bạn xem video ở trang cá nhân của tôi tại đây.

Người nông dân đã vất vả, xin đừng làm gì để họ…khổ thêm. Gần 70% dân số là ở nông thôn. Đây là lực lượng có vai trò quyết định tới vận mệnh của dân tộc. Lịch sử đã chứng minh. Và đừng để chính sách tích tụ ruộng đất có thể khiến dân…mất đất.

Lê Nam, cử nhân Luật, CEO tại Adcentral

Leave a reply:

Your email address will not be published.

Site Footer

Sliding Sidebar

About Me

About Me

Tôi là Lê Nam. Tôi lập ra blog này để chia sẻ những kinh nghiệm trong hơn 10 năm làm kinh doanh.

Social Profiles

Facebook